انتقاد سازنده چیست؟ 7 توصیه برای درست انتقاد کردن!

انتقاد سازنده چیست؟ 7 توصیه برای درست انتقاد کردن!

بایدها و نبایدهای یک انتقاد سازنده:

درست انتقاد کردن پیچیده است. کلماتی که شما برای یک انتقاد سازنده استفاده میکنید، حالات روحی طرفین، ماهیت روابط شما با فرد مورد انتقاد، زمان و مکان انتقاد کردن و بسیاری موارد دیگر باعث پیچیدگی و سختی نقد کردن افراد میشود. هنگامی انتقاد شما سازنده خواهد بود که به عنوان وسیله ای برای انگیزش، آموختن و بهبود روابط باشد. در ادامه 7 توصیه ی کاربردی برای درست انتقاد کردن و پذیرش انتقاد سازنده افراد، ارائه میشود:

1- استقبال از انتقاد:

فاعلیت در هر شغلی انتقاداتی به همراه دارد. شما باید با روحیه ای مثبت از انتقادات سازنده استقبال کنید. برای این کار شما یه یک ذهنیت جدید نیاز دارید. نهادینه کردن این عقیده که پذیرش انتقاد یک عامل ضروری برای موفقیت شماست. باید این دوکار را انجام دهید:

1. عباراتی مثبت درباره انتقاد روی یک کارت بنویسید و مقابل دید خودتان قرار دهید. 2. خودتان از دیگران بخواهید از شما انتقاد کنند! البته اینکار را با احتیاط انجام دهید. از کسانی که نسبت به اناقاد نگرشی منفی دارند چنین درخواستی نکنید. نباید طوری به نظر برسد که شما نقطه ضعف هایی دارید یا از روی ناتوانی در انجام کارهایتان چنین درخواستی دادید.

2- بطور استراتژیک انتقاد کنید:

داشتن یک استراتژی در هر زمینه ای مهم است. اما چطور میتوان به یک منتقد استراتژیک تبدیل شد و از قدرت انتقاد سازنده استفاده کرد؟ بهترین پیشنهاد این است که با شناسایی موقعیتی که قرار است از آن انتقاد کنید این کار را تمرین کنید. این سوالات را از خود بپرسید:
– دقیقا چه چیزی میخواهم بیان کنم؟
– چه چیزی را میخواهم تغییر دهم؟
– انگیزه ام برای بیان این انتقاد چیست؟
– چه راه حلی میتوانم ارائه دهم و برای دستیابی مخاطبم به این اهداف چه کمکی از من بر می آید؟

3- حفظ خودباوری در مقابل انتقادات:

یک مدیر تبلیغات به کارمندش میگفت: طرح را خوب انتهاب نکردی باید خلوت تر بود. رنگ های مناسب را نمیشناسی؟ طرحت مفهومی ندارد و بی معنیست! شاید اصلا برای اینکار مناسب نیستی.. این نوع انتقادات ممکن است بهبودگرا باشد، اما به شخصیت مخاطب آسیب میرساند. این سخنان باعث جریحه دار شدن غرور مخاطب خواهد شد.
انتقاد سازنده نه تنها اقدامات مفیدی را پیشنهاد میکند بلکه بر این واقعیت تاکید دارد که مخاطب شانس بهبود عملکرد دارد. شما باید پیامی به او بدهید که باعث تقویت اعتماد به نفس او میشود.

4- کلمات مناسب را انتخاب کنید:

شما همواره میتوانید از کلماتی که بر زبانتان جاری میشود بهترین ها را انتخاب کنید و اگر این کار را انجام دهید بهترین کار است. در بسیاری از مواقع تغییر جزئی کلماتی استفاده میکنید باعث تفاوت های بزرگی میشود. اگر هنگام انتقاد از همکار خود بگویید: ” کار شما زیر استاندارد کاری ماست! ” بطور قطع وارد حالت دفاعی میشود. اما اگر با آهنگی ملایم بگویید ” کارشما فقط کمی با استانداردهای کاری ما تفاوت دارد..” او به فکر بهبود عملکرد می افتد.

5- مخاطب را در فرایند انتقاد شرکت دهید:

مهمترین دلیل شرکت دادن مخاطب در انتقاد این است که ارتباط متقابل با روشی مثبت، فرصت های بسیاری برای راه حل های سازنده در اختیار شما قرار میدهد. هر یک از شما که در این فرایند وارد عمل شود یک “هم افزایی” آغاز میشود. روش های بسیاری وجود دارد که با استفاده از آنها میتوانید مخاطب خود را در فرایند انتقاد قرار دهید. مثلا بجای صدور دستوراتی برای انجام یا عدم انجام کار؛ میتوانید باهمکارتان در حل مشکل همکاری کنید. یا میتوانید از کارمندتان بخواهید درباره مورد انتقادی، به شما گزارش کار بدهد و پیشرفت کار را گزارش کند.

6- بدون هیچ ” اما ” شایستگی ها را متذکر شوید.

انتقاد یعنی ارزشیابی شایستگی ها و عدم شایستگی ها. اما واقعیت این است که اکثر مردم هنگام انتقاد کردن، شایستگی ها را نادیده میگیرند. اما اگر میخواهید یک انتقاد سازنده داشته باشید نباید از آنها چشم پوشی کنید. معمولا در محیط های کاری ما عادت به شنیدن نکات مثبت نداریم. و اگر هم نکاتی مثبت راجع به کارمان بیان شود در آخر کلمه ” اما ” و به دنبال آن نکات منفی را خواهیم شنید. کلمه ی ” اما ” دارای بار منفی است. به عبارتی به شنونده میگوید هرجه مثبت شنیدی فراموش کن.. تا حد امکان از این کلمه استفاده نکنید.

7- وقت شناس باشید.

برای استفاده از قدرت انتقاد سازنده شما باید به یاد داشته باشید که برای هرکاری زمان و مکان مناسبی وجود دارد. انتقاداتی که انتظار میرود به دلیل محتوای مناسب و شیوه بیان مورد قبول قرار گیرند اگر در زمان مناسبی بیان شوند تخریب میشوند. زیرا ممکن است طرف مقابل در شرایط مناسبی برای پذیرش انتقادات نباشد. هیچوقت افرادی که عصبانی هستند مورد انتقاد قرار ندهید. به عنوان یک عکس العمل احساسی عصبانیت باعث تغییرات فیزیولوژیک در مغز شما شده و در نتیجه شما از عقیده خود سرسختانه دفاع میکنید.

مطالب مرتبط:

تغییر نگرش و دیدگاه در 8 گام موثر

2018-03-10T13:08:39+00:00

نظر خود را عنوان کنید